پورتال سازمانی

پرتال سازمانی

پورتال هوشمند

مقررات حریم خطوط لوله فشار قوی گاز

کلیات، مبانی و تعاریف

کلیات اهداف

درتدوین این مقررات، جنبه های ایمنی، زیست محیطی، مهندسی و بهره برداری خطوط لوله گاز به نحوی که حداقل اهداف اصلی زیر را تامین نماید، مدنظراست:

الف . ایمنی ساکنین و یا کاربران ابنیه و تاسیسات و اراضی اطراف خطوط لوله و تاسیسات شرکت ملی گاز و به حداقل رساندن خسارات ناشی از نشت احتمالی گاز، انفجار و آتش سوزی.

ب . پیشگیری و یا کاهش ورود صدمات احتمالی ازنقاط مجاور به خطوط لوله و تاسیسات شرکت ملی گاز دراثر عملیات و فعالیت های گوناگون سایر اشخاص حقیقی یا حقوقی نظیر ساخت و ساز، حفاری، تردد، اجرای تاسیسات، تاثیرات القایی الکتریکی و غیره.

ج . به حداقل رساندن خسارات ناشی از احداث خطوط لوله و تاسیسات شرکت ملی گاز به محیط های زیست انسانی و طبیعی و مناطق حفاظت شده، اراضی کشاورزی، باغات، مراتع، جنگل ها و سایر عوارض طبیعی.

د . راهنمایی بهره برداران خطوط لوله و تاسیسات شرکت ملی گاز ازنظر رعایت فاصله مناسب از ابنیه، خطوط انتقال نیرو، راه هاو . . . . همچنین راهنمای طراحان، سازندگان و کاربران تاسیسات متعلق به سایر اشخاص حقیقی یا حقوقی ازنظر رعایت فاصله مناسب ازخطوط لوله گاز.

 

حریم های اختصاصی و ایمنی خطوط لوله گاز در داخل و خارج محدوده شهرها

 

فواصل

فواصل مجاز خطوط و خطوط تغذیه و توزیع از ابنیه و تاسیسات مجاور آن ها در داخل و خارج محدوده شهرها که به منظور ایمنی و یا تسهیل شرایط تعمیر و نگهداری آن ها باید رعایت گردد.

مبانی 

کلیه فواصل تعیین شده دراین مقررات به عنوان حریم براساس مبانی زیر می باشد:

مبانی قانونی و مقررات

این مقررات برمبنای قانون منع احداث بنا و ساختمان درطرفین خطوط لوله انتقال گاز مصوب سی و یک
خرداد 1350 شمسی تدوین گردیده است، ضمناً قوانین و آئین نامه های زیر درتهیه این مقررات موردلحاظ
قرار گرفته اند:

الف ) قانون اساسنامه شرکت های ملی نفت ، گاز و پتروشیمی ایران

ب ) لایحه قانونی نحوه خرید و تملک اراضی و املاک برای اجرای برنامه های عمومی، عمرانی و نظامی دولت مصوب 17/11/58 (شورای انقلاب اسلامی)

ج ) ماده 36 قانون معدن (مصوب سال 1362)

د ) ماده 16 آئین نامه اجرایی تبصره 66 قانون بودجه سال 1363

ه ) آئین نامه مربوط به استفاده از اراضی به منظور احداث بنا و تاسیسات درخارج ازمحدوده قانونی و حریم شهرها (مصوب 27/2/55)

و ) قانون تعاریف و ضوابط تقسیمات کشوری (مصوب 15/4/62)

ز ) قانون تعاریف محدوده و حریم شهر، روستا، شهرک و نحوه تعیین آن (مصوب 14/10/84) و سایر قوانین ذیربط مبنای تعاریف شهر و روستا

ح ) قوانین و مقررات حریم سایر وزارتخانه ها و سازمانها ازجمله وزارت راه و ترابری و وزارت نیرو

ط ) قانون اصلاح قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها (مصوب 31/4/74)

ی ) قانون تنظیم بخشی ازمقررات مالی دولت (آئین نامه مستندسازی و تعیین بهر برداری از اموال غیرمنقول دستگاههای اجرایی)

توجه: به منظور انطباق مقررات حاضر با قوانین و مقررات موضوعه درصورت بازنگری مجدد، مقررات جاری روز موردامعان نظر خواهدگرفت.

 

 

خطوط لوله فشارقوی انتقال گاز

 

حریم اختصاصی خطوط انتقال گاز

1) هرگونه دخل و تصرف درحریم اختصاصی خطوط انتقال گاز ممنوع بوده و اقداماتی نظیر شن ریزی، آسفالت ریزی، احداث ابنیه فنی ازقبیل پل، دال بتونی، آب رو و . . . به هر طول (درامتداد یا درتقاطع با لوله) مستلزم کسب مجوز از شرکت میباشد .

2) درخارج ازحریم اختصاصی خطوط لوله انتقال گاز، فعالیت های کشاورزی، باغبانی، درختکاری، پرورش دام و طیور و آبزیان، درفضای باز (غیرمسقف) بشرط عدم احداث هیچگونه ابنیه و تاسیسات و یا صرفاً با احداث موارد زیر مجاز می باشد:

الف ) یک بنا یا کانکس به ازا هر قطعه زمین مفروز با کاربری مشخص حداکثر به مساحت 20 متر مربع هم سطح زمین کشاورزی به ارتفاع حداکثر 4 متر جهت کاربری های غیر مسکونی از قبیل احداث موتورخانه چاه آب ، نگهداری ادوات کشاورزی ، ترانس برق و ... با اخذ تعهد از متغاضی مبنی بر عدم استفاده مسکونی .

ب )گلخانه های شیشه ای یا پلاستیکی و مشابه آن

ج ) دیوار آجری حداکثر به ارتفاع یک متر

د ) حصار سیمی یا نرده ای و مانند آن به هر ارتفاع که امکان رویت از بیرون به داخل وجودداشته باشد.

توضیح: حداقل فاصله چاه آب از منتهی الیه حریم اختصاصی 5 متر و برای استخرها و مخازن آب زیر زمین به اندازه عرض باند فعال رعایت شود.

 

خطوط لوله فشارقوی انتقال گاز

 

حریم ایمنی خطوط لوله فشارقوی انتقال گاز

باتوجه به مفاد تبصره یک قانون منع احداث بنا و ساختمان درطرفین خطوط لوله انتقال گاز مصوب سی و یکم خرداد 1350 شمسی، شرکت انتقال گاز ایران مجازاست درمواردی که انتخاب فاصله 250 متر مذکور دراین قانون را باتوجه به مقتضیات فنی و محلی ضروی نداند فاصله کمتری را تعیین نماید. براین اساس و بالحاظ کلیه مبانی ذکرشده درفصل اول، حریم ایمنی خطوط انتقال گاز برحسب قطر، فشار و ضریب طراحی ان ها برای ابنیه عادی مطابق جدول شماره 4-1 و برای ابنیه محل تجمع و خطرناک مطابق جدول شماره 5 می باشد.

( جدول شماره 1)

حریم ایمنی خطوط انتقال گاز جهت ابنیه موجود و منع احداث بنا از محور لوله (متر)

ابنیه عادی با ضریب طراحی 72/0*

قطر اسمی لوله ( اینچ )

حداکثر فشار بهره برداری مجاز ( پوند بر اینچ مربع )

از

400 تا 600

بالاتر از

 600 تا 900

بالاتر از

900 تا 1050

بالاتر از

1050 تا 1200

بالاتر از

1200 تا 1440

48 الی 56

60

90

120

150

180

40 الی 46

50

70

90

115

140

32 الی 38

40

55

70

90

110

24 الی 30

30

40

50

65

80

18 الی 22

20

30

40

50

60

12 الی 16

15

25

30

40

50

6 الی 10

10

10

25

30

35

** 4 و پائین تر

10

10

10

10

10

* معادل نوع ساختمانی الف ( A ) سابق

** با توجه به اینکه برای لوله های 4 اینچ و پائین تر حداقل ضریب طراحی 5/0 در نظر گرفته می شود لذا حریم های مربوط به جدول شماره 3 عینا" در اینجا استفاده شده است .

 

 

 

( جدول شماره 2)

حریم ایمنی خطوط انتقال گاز جهت ابنیه موجود و منع احداث بنا از محور لوله (متر)

ابنیه عادی با ضریب طراحی 6/0*

قطر اسمی لوله ( اینچ )

حداکثر فشار بهره برداری مجاز ( پوند بر اینچ مربع )

از

400 تا 600

بالاتر از

 600 تا 900

بالاتر از

 900 تا 1050

بالاتر از

 1050 تا 1200

بالاتر از

 1200 تا 1440

48 الی 56

50

70

90

120

160

40 الی 46

40

55

70

90

120

32 الی 38

30

40

55

70

90

24 الی 30

20

30

40

55

70

18 الی 22

15

20

30

40

55

12 الی 16

10

15

20

30

40

6 الی 10

10

10

15

20

30

** 4 و پائین تر

10

10

10

10

10

* معادل نوع ساختمانی ب ( B ) سابق

** با توجه به اینکه برای لوله های 4 اینچ و پائین تر حداقل ضریب طراحی 5/0 در نظر گرفته می شود لذا حریم های مربوط به جدول شماره 3 عینا" در اینجا استفاده شده است .

 

 

( جدول شماره 3)

حریم ایمنی خطوط انتقال گاز جهت ابنیه موجود و منع احداث بنا از محور لوله (متر)

ابنیه عادی با ضریب طراحی 5/0*

قطر اسمی لوله ( اینچ )

حداکثر فشار بهره برداری مجاز ( پوند بر اینچ مربع )

از

 400 تا 600

بالاتر از

 600 تا 900

بالاتر از

 900 تا 1050

بالاتر از

1050 تا 1200

بالاتر از

 1200 تا 1440

48 الی 56

30

40

55

75

100

40 الی 46

25

35

50

70

90

32 الی 38

25

35

40

50

70

24 الی 30

20

25

30

40

60

18 الی 22

15

20

25

35

50

12 الی 16

10

15

20

30

40

6 الی 10

10

10

15

20

30

4 و پائین تر

10

10

10

10

10

* معادل نوع ساختمانی ج ( C ) سابق

 

 

 

 

 

( جدول شماره 4)

حریم ایمنی خطوط انتقال گاز جهت ابنیه موجود و منع احداث بنا از محور لوله (متر)

ابنیه عادی با ضریب طراحی 4/0*

قطر اسمی لوله ( اینچ )

حداکثر فشار بهره برداری مجاز ( پوند بر اینچ مربع )

از

 400 تا 600

بالاتر از

 600 تا 900

بالاتر از

 900 تا 1050

بالاتر از

1050 تا 1200

بالاتر از

 1200 تا 1440

48 الی 56

15

15

20

25

30

40 الی 46

15

15

20

25

30

32 الی 38

15

15

20

25

30

24 الی 30

12

12

15

20

25

18 الی 22

10

10

15

20

25

12 الی 16

10

10

15

20

25

6 الی 10

5/7

5/7

10

10

15

4 و پائین تر

5/7

5/7

5/7

5/7

10

* معادل نوع ساختمانی د ( D ) سابق

 

( جدول شماره 5)

حریم ایمنی خطوط انتقال گاز جهت ابنیه موجود و منع احداث بنا از محور لوله (متر)

ابنیه محل تجمع و خطرناک

حداکثر فشار بهره برداری مجاز

از 400 تا 1050 پوند بر اینچ مربع
(از 28 تا 72 بار)

بالاتر از 1050 تا 1440 پوند بر اینچ مربع (بالاتر از 72 تا 100 بار)

ضریب طراحی

قطر اسمی لوله (اینچ)

72%

6%

5%

4%

72%

6%

5%

4%

48 الی 56

250

250

55

20

*400

*400

100

30

40 الی 46

250

250

50

20

*300

*300

90

30

32 الی 38

200

200

30

20

250

250

70

30

24 الی 30

200

200

30

15

250

250

60

25

18 الی 22

150

150

25

15

200

200

50

25

12 الی 16

100

100

20

15

150

150

40

25

6 الی 10

50

50

15

10

75

75

30

15

4 و پایین تر

**

**

10

5/7

**

**

10

10

* با توجه به محدودیت حریم قانونی ( حداکثر 250 متر ) ، برای خطوط انتقال گاز قطر 4 اینچ و بالاتر میتوان با استفاده از لوله حداقل (1) با ضریب طراحی 5/0 = F ، کاهش فئاصل شیرهای قطع کننده اتوماتیک ، کاهش فشار خط ، بررسی میزان رادیو گرافی و مستندات تست هیدرو استاتیک زمان اجراء و سایر تمهیدات ممکن ، نسبت به رعایت محدودیت حریم قانونی اقدام نمود .

** در خطوط انتقال با این قطرها به علت حداقل ضخامت مورد استفاده عملا ضریب طراحی 72/0 و 6/0 مورد استفاده قرار نمیگیرد .

 

 

 

 

ابنیه محل تجمع

به ابنیه یا تاسیسات یا مجموعه ای از آن ها ( به صورت مجزا یا متصل) اطلاق می گردد که در شرایط عادی حداقل 20 نفر به طور همزمان و به مدت حداقل سه ماه در سال (متناوب یا مداوم) در آن حضور پیدا می کنند. این ساختمان ها و تاسیسات به منظور فعالیت های گوناگون ازجمله ارائه خدمات اداری، آموزشی، مذهبی، بهداشتی، اقامت و پذیرایی یا فعالیت های تجاری، صنعتی، معدنی، تولیدی، ورزشی و انتظامی و گردشگری مورداستفاده قرارمی گیرند.

تبصره 1: منظور از ابنیه مجزا یا متصل دراین بند، تعداد ابنیه (اعم از واحدمسکونی یا صنعتی) است که حداکثر درطولی معادل یکصد متر قرار می گیرند.

تبصره 2: چنانچه ابنیه یا تاسیساتی خارج ازمصادیق ذکرشده ذیل باشد، ارائه نامه کتبی مالکین درمورد مدت زمان حضور و تعداد نفرات ساکن، ملاک عمل خواهدبود.

فهرست مصادیق این ابنیه به شرح ذیل است:

1- مدارس، دانشگاهها، کودکستان ها، مهدکودکها و کلیه مراکزآموزشی ازهرنوع

2- مساجد، حسینیه ها، کلیساها و سایر مرکز مذهبی

3- کتابخانه ها، فرهنگسراها، سینما، تئاتر، سالن های سینمایی و برگزاری مراسم

4- ادارات دولتی، شرکت ها، دفاتر پست و تلفن

5- بیمارستان ها و مراکز پزشکی دیگر(درمانگاه ها، ساختمان های پزشکان، آزمایشگاه های پزشکی)

6- هتل ها، متل ها، مهمان پذیرها و مسافرخانه ها

7- ترمینال های حمل ونقل مسافربری و کالای زمینی، هوایی و دریایی

8- ایستگاه های راه آهن

9- پارکینگ های عمومی

10- بازار، بازارچه، پاساژ و فروشگاه های بزرگ

11- خوابگاه های دانشجویی و انواع شبانه روزی ها

12- فرودگاه ها

13- اردوگاههای تفریحی، آموزشی، پژوهشی و ورزشی، اقامتگاه های سالمندان، جانبازان، معلولان و بیماران و . . .

14- اقامتگاههای سالمندان ، جانبازان ، معلولین و بیماران خواص

15- زندانها

16- گورستان شهرها

17- مراکز نظامی ، پادگانها ، اردوگاهها ، میدانهای تمرینی ( مانور ) و تیر

18- میدانهای ورزشی روباز و سرپوشیده ، سالنهای ورزشی ، پیست های ورزشی ، تله کابین ، تله اسکی ، تله سی یژ

19- کارخانجات و کارگاههای صنعتی ، معادن و شیلات

20- رستوران ها و غذاخوریها

21- مکانهای تفریحی ، پارکها و شهربازیها

22- سدها و نیروگاهها

23- نمایشگاههای تجاری و صنعتی

24- کشتارگاهها

 

 

 

 

 

 

ابنیه خطرناک

به ابنیه یا تاسیساتی اطلاق می گرددکه:

الف ) کاربری آن ها در شرایط معمولی کاری و یا درصورت وقوع حادثه و درشرایط غیرعادی دیگر، خطراتی را متوجه خط لوله گاز نماید.

ب ) درصورت وقوع انفجار، آتش سوزی و نشت گاز در خط لوله و با تخلیه گاز در زمان، عملیات، آثار مرتبط بر آنها موجب ایجادخطرات ثانویه برای خط لوله گاز، تاسیسات و یا مردم ساکن دراطراف آن ها می گردد.

فهرست مصادیق این ابنیه به شرح ذیل است:

1-جایگاه CNG و پمپ بنزین

2- پالایشگاه ها

3- تاسیسات پتروشیمی

4- کارخانجات شیمیایی

5- کارخانجات مهمات سازی و زاغه مهمات

6- جایگاه سیلندر پرکنی

7- انبار موار سوختنی و شیمیایی قابل اشتعال و انفجار

ابنیه عادی

به ابنیه و تاسیسات غیر از ابنیه محل تجمع و خطرناک که تعداد کارکنان و یا ساکنین آنها در شرایط عادی کمتر از 20 نفر باشد، اطلاق می گردد. واحدهای مسکونی یک دو طبقه، کارگاه های خدماتی و صنعتی کوچک، دفاتر اداری، تجاری و پزشکی نمونه هایی از ابنیه عادی هستند.

 

قانون منع احداث بنا و ساختمان درطرفین خطوط لوله انتقال گاز

مصوب سی و یکم خرداد ماه یکهزار و سیصد و پنجاه شمسی

 

ماده واحده

ازتاریخ تصویب این قانون احداث هرگونه بنا و ساختمان درفاصله 250 متر از هرطرف محور خطوط انتقال گاز درخارج ازمحدوده شهرها ممنوع است و درصورت احداث بنا و ساختمان شرکت ملی گاز ایران مجازاست باحضور نماینده ژاندارمری و یا شهربانی و یا بخشدار اقدام به انهدام آن نماید و هیچ گونه خسارتی از این بابت به اشخاص پرداخت نخواهدشد.

 

جمهوری اسلامی ایران

نخست وزیر

 

«بسمه تعالی»

((بخشنامه به کلیه وزارتخانه ها، سازمانها، موسسات دولتی، نهادهای دولتی و استانداریهای سراسر کشور))

بدینوسیله به کلیه وزارتخانه ها و دستگاههای دولتی ابلاغ می گردد از احداث هرگونه بنا و ساختمان در حریم خطوط لوله انتقال گاز که توسط شرکت ملی گاز ایران تعیین گردیده خودداری و درمورد حفاظت و حراست ازخطوط لوله انتقال گاز با شرکت مذکور همکاری نمایند. مقتضی است چنانچه بعضی از وزارتخانه ها و سازمانهای دولتی، مستحدثاتی در حریم خطوط لوله انتقال گاز ایجاد نموده اند، سریعاً با جابجایی این قبیل مستحدثات، حریم خطوط مذکور را پاکسازی نمایند. ذیلاً ماده واحده قانون منع احداث بنا و ساختمان درطرفین خطوط لوله انتقال گاز مصوب 31/3/1350 درج می گردد. (ازتاریخ تصویب این قانون، احداث هرگونه بنا و ساختمان از هر طرف حریم خطوط لوله انتقال گاز درخارج ازمحدوده شهرها ممنوع گردیده و درصورت احداث هرگونه بنا و ساختمان، شرکت ملی گاز ایران مجازاست باحضور نماینده ژاندارمری یا شهربانی یا بخشداری اقدام به انهدام آن نماید و هیچگونه خسارت از این بابت به اشخاص قابل پرداخت نیست . . .)                                                                                                               

نخست وزیر

 

 

قانون اساسنامه شرکت ملی نفت ایران مصوب 17/3/56

تبصره 5 ماده 13- درمورد اراضی واقع درخارج ازمحدوده شهرها که برای عبور لوله های نفت و گاز و انواع دیگر مواد نفتی یا ایجاد شبکه مخابراتی و حریم آنها مورداحتیاج شرکت باشد باتوجه به مفاد تبصره 8 این ماده عرصه و اعیان ازطرف شرکت تصرف شده و مورداستفاده قرارخواهدگرفت و فقط قیمت اعیانی ازبین رفته و خسارت وارده با توافق صاحبان آن و درصورت عدم توافق بشرح (د) ماده 12 همین قانون تعیین و پرداخت می گردد.  

 

قانون برنامه و بودجه مصوب 1351

بند 9 ماده 50- اراضی واقع درخارج ازمحدوده شهرها که درمسیر راههای اصلی یا فرعی و یا خطوط مواصلاتی و برق و مجاری آب و لوله های نفت و گاز قرارمی گیرد بارعایت حریم موردلزوم که ازطرف هیئت وزیران تعیین خواهدشد، ازطرف دولت مورداستفاده قرارمی گید و ازبات این حق ارتفاق وجهی پرداخت نخواهدشد. مستنبط ازحکم مقرر دربند مذکور این است که مقنن اینگونه تصرفات را بمنزله حق ارتفاقی طلقی کرده که درقبال آن به صاحبان زمین وجهی پرداخت نمی شود.

 

 


5.7.14.0
گروه دورانV5.7.14.0